مقدمه
سلامت دندان و دهان حیوانات خانگی یکی از مهمترین جنبههای مراقبت از سلامت کلی آنهاست که اغلب توسط صاحبان حیوانات نادیده گرفته میشود. آمارها نشان میدهد که حدود ۹۳ درصد سگها و ۸۸ درصد گربههای بالای سه سال به درجاتی از بیماریهای دندانی مبتلا هستند که در صورت عدم درمان، میتواند منجر به درد مزمن، از دست دادن دندان و حتی آسیب به کلیه و قلب حیوان شود. در این راهنمای جامع، به معرفی بهترین لوازم و محصولات مراقبت از دهان و دندان حیوانات شامل مسواک و خمیردندانهای مخصوص، خوراکیها و جویدنیهای دندانی، مکملهای غذایی و افزودنیهای آب، و دستمالهای تمیزکننده دندانی خواهیم پرداخت. همچنین با استاندارد VOHC (شورای بهداشت دهان دامپزشکی) آشنا میشوید که به شما کمک میکند محصولات مؤثر و معتبر را از بین صدها محصول موجود در بازار تشخیص دهید.
مسواک و خمیردندان مخصوص حیوانات: پایه و اساس مراقبت دندانی
خمیردندان آنزیمی: مؤثرترین روش برای حذف پلاک
خمیردندانهای آنزیمی ویژه حیوانات حاوی آنزیمهایی مانند گلوکز اکسیداز و لاکتوپراکسیداز هستند که به طور طبیعی باکتریهای دهان را از بین میبرند و پلاک دندانی را تجزیه میکنند. محصول Enzadent از برند Vetoquinol یکی از معروفترین خمیردندانهای آنزیمی است که با طعم مرغ تولید میشود و به طور ویژه برای سگها و گربهها طراحی شده است. این خمیردندان حاوی آنزیمهای گلوکز اکسیداز، لاکتوپراکسیداز، لاکتوفرین و لیزوزیم است که سیستم دفاعی طبیعی دهان حیوان را تحریک کرده و از رشد باکتریهای مضر جلوگیری میکنند. نکته مهم این است که خمیردندانهای حیوانات هرگز نباید حاوی فلوراید یا زایلیتول باشند و حیوانات پس از مسواک نیازی به آبکشی دهان ندارند زیرا این محصولات برای بلعیدن ایمن هستند. خمیردندان C.E.T. از برند Virbac نیز یکی دیگر از محصولات معتبر با آنزیمهای مشابه است که در طعمهای مرغ و غذاهای دریایی عرضه میشود و برای سگها و گربهها قابل استفاده است. این خمیردندانها را میتوان روزانه به همراه مسواک یا انگشتکش استفاده کرد و بهترین نتیجه را طی چند هفته مشاهده نمود.
دستمالهای تمیزکننده دندانی: گزینهای آسان برای حیوانات مقاوم
برای حیواناتی که به شدت در برابر مسواک زدن مقاومت میکنند، دستمالهای تمیزکننده دندان راه حلی ساده و سریع هستند. برندهای معتبری مانند Petkin Fresh Mint تولیدکننده دستمالهای مخصوص سگ و گربه هستند که حاوی جوش شیرین و ستیل پیریدینیوم کلراید (یک عامل ضدباکتری) بوده و با طعم نعناع بوی بد دهان را خنثی میکنند. این دستمالها بسیار مقرون به صرفه هستند و استفاده از آنها بسیار آسان است؛ کافی است دستمال را دور انگشت خود بپیچید و به آرامی سطح دندانها و لثه حیوان را پاک کنید. با این حال، باید توجه داشت که دستمالهای دندانی نمیتوانند به طور کامل جایگزین مسواک زدن شوند زیرا به عمق شیارهای لثه نفوذ نمیکنند، اما برای حفظ وضعیت موجود و تازه نگه داشتن نفس حیوان در بین نوبتهای مسواک زدن گزینه بسیار خوبی هستند. برند Vetradent نیز دستمالهای دندانی تولید میکند که موفق به دریافت تأییدیه VOHC برای کنترل جرم دندانی شده است؛ این محصول بدون الکل، زایلیتول و کلرهگزیدین فرموله شده و در مطالعات بالینی کاهش قابل توجه پلاک، جرم و التهاب لثه را نشان داده است. دستمالها به ویژه برای تولهسگها و بچهگربههایی که هنوز برای استفاده از خوراکیهای دندانی مناسب نیستند، ایدهآل هستند.
مسواک و انگشتکش ویژه سگ و گربه
استفاده از مسواک مناسب با اندازه و شکل دهان حیوان، تأثیر مسواک زدن را به میزان قابل توجهی افزایش میدهد. برای سگهای نژاد بزرگ و متوسط، مسواکهای دوطرفه با سر بزرگ و دسته بلند طراحی شدهاند که دسترسی به دندانهای عقبی را آسان میکنند. برای سگهای کوچک و گربهها، مسواکهایی با سر کوچک و دسته کوتاه و همچنین انگشتکشهای سیلیکونی گزینههای بهتری هستند زیرا احتمال تحریک و آسیب به لثه را کاهش میدهند. در محصول C.E.T. Dental Kit از Virbac، یک ست کامل شامل خمیردندان آنزیمی، مسواک دوطرفه و یک انگشتکش ارائه میشود که برای شروع فرآیند مسواک زدن بسیار مناسب است. بسیاری از دامپزشکان توصیه میکنند که برای حیواناتی که به مسواک عادت ندارند، ابتدا از انگشتکش استفاده کنید زیرا بافت نرمتری دارد و حیوان مقاومت کمتری نشان میدهد؛ سپس پس از چند هفته به تدریج به مسواک معمولی تغییر روش دهید. صاحبان حیوانات باید هر دو تا سه ماه یک بار مسواک حیوان خود را تعویض کنند تا از رشد باکتری بر روی آن جلوگیری شود.
تکنیک صحیح مسواک زدن و عادت دادن حیوان
موفقیت در مراقبت دندانی به میزان زیادی به تکنیک صحیح مسواک زدن و میزان همکاری حیوان بستگی دارد. دامپزشکان توصیه میکنند که فرآیند عادت دادن را تدریجی و همراه با پاداش انجام دهید: روز اول فقط اجازه دهید حیوان خمیردندان را از روی انگشت شما لیس بزند، روز دوم لثه و دندانهای جلو را با انگشت لمس کنید، روز سوم از انگشتکش استفاده کنید و هفته دوم از مسواک اصلی. مسواک زدن باید با زاویه ۴۵ درجه نسبت به سطح دندان و با حرکات دایرهای آرام انجام شود و تمرکز اصلی روی ناحیه برخورد دندان با لثه (gingival margin) باشد جایی که پلاک و جرم بیشتر تجمع میکند. بسیاری از صاحبان حیوانات تصور میکنند که باید دندانهای داخلی را نیز مسواک بزنند، اما در سگها و گربهها زبان به طور طبیعی سطح داخلی دندانها را تمیز میکند و تمرکز روی سطح خارجی کافی است. مسواک زدن ایدهآل باید روزانه انجام شود؛ اگر این امکان وجود ندارد، حتی سه بار در هفته نیز تأثیر قابل توجهی در کاهش پلاک و جرم خواهد داشت.
خوراکیها و جویدنیهای دندانی: ترکیب تغذیه و بهداشت
خوراکیهای دندانی تأیید شده توسط VOHC
خوراکیهای دندانی که موفق به دریافت تأییدیه VOHC (شورای بهداشت دهان دامپزشکی) شدهاند، کاهش حداقل ۲۰ درصدی پلاک و جرم را در مطالعات بالینی اثبات کردهاند و انتخابهای مطمئنی برای صاحبان حیوانات هستند. محصول Greenies Fresh Dental Treats از محبوبترین گزینهها در این دسته است که توسط دامپزشکان توصیه میشود و طراحی بافت دار آن برای لثه و دندان بسیار مفید است. این خوراکیها حاوی ۳۰ درصد پروتئین خام و ویتامینها و مواد معدنی هستند و طعم نعناعی آنها بوی بد دهان را به طور مؤثری کاهش میدهد. DentaLife Daily Oral Care از برند Purina نیز محصول دیگری با تأییدیه VOHC است که با هشت شیار طراحی شده تا دندانها را تا نزدیک خط لثه به خوبی تمیز کند. Virbac VeggieDent Chews محصولی کاملاً گیاهی برای سگهای با وزن ۱۰ تا ۳۰ کیلوگرم است که دوام بالایی دارد و به طور مؤثر پلاک و جرم را حذف میکند. Milk-Bone Brushing Chews با گرههای برجسته خود، پلاک و جرم را از نقاط صعبالعبور پاک میکند و تولیدکننده ادعا میکند که با استفاده دو بار در هفته اثری معادل مسواک زدن دارد. همچنین Pedigree Dentastix با طراحی X شکل منحصر به فرد خود، به خوبی فاصله بین دندانها را تمیز میکند و با طعم نعناع نفس حیوان را تازه میکند.
جویدنیهای آنزیمی و بدون مواد آلرژیزا
برخی از حیوانات به مواد تشکیلدهنده متداول در خوراکیهای دندانی مانند گندم، سویا، گوشت خوک یا طیور حساسیت دارند و نیاز به محصولات تخصصیتری دارند. Virbac C.E.T. Oral Hygiene Chews جویدنیهای چرمی هستند که با آنزیمهای مشابه خمیردندان C.E.T. پوشش داده شدهاند و فرآیند جویدن باعث آزاد شدن این آنزیمها و تمیز شدن عمیق دندانها میشود. برای سگهای وگان یا حیواناتی که به پروتئین حیوانی حساسیت دارند، Virbac VeggieDent که کاملاً گیاهی و فاقد ژلاتین حیوانی است، گزینه مناسبی محسوب میشود و شکل Z آن به حیوان کمک میکند تا مدت بیشتری بجود. MiNTiES Dental Dog Treats با پنج ماده طبیعی شامل نعناع، یونجه، رازیانه، شوید و جعفری، فاقد گلوتن، گندم، سویا و طعمدهنده مصنوعی هستند و برای سگهای با حساسیت غذایی مناسب میباشند. Blue Buffalo Dental Bones از موادی مانند یونجه، جعفری و رزماری ساخته شده و فاقد چرم خام (rawhide) است که برای برخی حیوانات مشکلات گوارشی ایجاد میکند. در انتخاب محصولات آنزیمی مهم است که به تأییدیه VOHC توجه کنید زیرا تضمین میکند محصول حداقل ۲۰ درصد کاهش جرم یا پلاک را در شرایط کنترل شده اثبات کرده است.
خوراکیهای دندانی مناسب تولهسگها و نژادهای کوچک
تولهسگها و نژادهای کوچک نیازهای دندانی متفاوتی دارند و استفاده از محصولات بزرگسال ممکن است برای آنها خطرناک یا بیاثر باشد. بسیاری از تولیدکنندگان، محصولات اختصاصی برای تولهسگها (puppy) و نژادهای مینیاتوری تولید میکنند که نرمتر و کوچکتر بوده و خطر خفگی در آنها به حداقل رسیده است. برای تولهسگهایی که هنوز نمیتوانند خوراکیهای سفت را بجوند، افزودنیهای آب مانند TropiClean Fresh Breath Water Additive گزینه مناسبی است که با اضافه کردن یک قاشق غذاخوری به کاسه آب، پلاک را کاهش داده و نفس را تازه میکند، هرچند اثرگذاری آن ۱۲ تا ۱۴ روز زمان میبرد. برای نژادهای کوچک مانند شیتزو، مالتیز و یورکشایر تریر که مستعد بیماریهای دندانی هستند، جویدنیهای مخصوص سایز کوچک با کنترل دقیق کالری (حدود ۲۰ تا ۳۰ کالری در هر قطعه) توصیه میشود. Greenies محصولات خود را در سایزهای Adult Small/Medium (برای سگهای ۵ تا ۱۱ کیلوگرم) و Petite (برای سگهای ۲ تا ۵ کیلوگرم) عرضه میکند. همچنین Arm & Hammer Dental Mints که با جوش شیرین و نعنا فرموله شده، برای سگهای کوچک مناسب است، اما توجه داشته باشید که اگر سگ محصول را کامل ببلعد بدون اینکه بجود، اثربخشی آن کاهش مییابد.
مقایسه و انتخاب بهترین خوراکی دندانی بر اساس نیاز حیوان
انتخاب خوراکی دندانی مناسب باید بر اساس چندین عامل از جمله اندازه حیوان، شدت مشکلات دندانی، وجود آلرژی و بودجه صورت گیرد. جدول زیر مقایسهای از محصولات برتر بازار را ارائه میدهد:
| محصول | تأییدیه VOHC | ویژگی برجسته | بهترین گزینه برای |
|---|---|---|---|
| Greenies Fresh | دارد | بافت دار، پروتئین بالا، توصیه دامپزشکان | اکثر سگها، انتخاب کلی عالی |
| DentaLife | دارد | تولید آمریکا، ۸ شیار عمیق، بدون رنگ مصنوعی | سگهای با حساسیت به رنگ |
| Virbac VeggieDent | دارد | کاملاً گیاهی، بدون ژلاتین حیوانی، دوام بالا | سگهای وگان یا آلرژی به پروتئین حیوانی |
| Milk-Bone Brushing Chews | دارد | طراحی گرهدار، مقرون به صرفه، ویتامینهای ۱۲ گانه | صاحبان با بودجه محدود |
| Pedigree Dentastix | ندارد | طراحی X شکل، طعم نعنایی قوی | سگهای بزرگ (بالای ۱۳ کیلوگرم) که جویدن قوی دارند |
محصولاتی که تأییدیه VOHC ندارند لزوماً بیاثر نیستند، اما اثربخشی آنها در مطالعات بالینی مستقل ثابت نشده است. صاحبان حیوانات باید به خاطر داشته باشند که خوراکیهای دندانی مکمل مسواک زدن هستند و نمیتوانند به طور کامل جایگزین آن شوند. همچنین باید کالری این محصولات را در برنامه غذایی روزانه حیوان محاسبه کرد تا از افزایش وزن جلوگیری شود؛ به عنوان مثال هر عدد از Greenies حدود ۳۰ کالری دارد و برای سگهای کوچک نباید بیش از یک عدد در دو روز داده شود.
مکملهای غذایی، افزودنیهای آب و محصولات تخصصی
پودرهای جلبکی دندانی (PlaqueOff) با تأییدیه VOHC
مکملهای دندانی که به صورت پودر به غذای حیوان اضافه میشوند، یکی از آسانترین روشهای مراقبت از دندان هستند و برای حیواناتی که مسواک زدن برایشان غیرممکن است، بسیار مفید میباشند. ProDen PlaqueOff Powder از برند Swedencare یکی از معروفترین محصولات در این دسته است که تأییدیه VOHC را برای کنترل پلاک و جرم در سگها و گربهها دریافت کرده است. این پودر حاوی جلبک دریایی خاصی از سواحل ایسلند به نام A.N. ProDen است و در مطالعات بالینی ۳۰ روزه روی سگها، کاهش ۳۲ درصدی پلاک، ۳۵ درصدی جرم و ۶۷ درصدی خونریزی لثه را نشان داده است. پودر روزانه به مقدار مشخص (بر اساس وزن حیوان) روی غذای خشک یا مرطوب پاشیده میشود و با تجزیه پلاک و جلوگیری از چسبیدن آن به سطح دندان عمل میکند. یکی از مزایای جلبک دریایی این است که تهاجمی نیست و لثه را تحریک نمیکند، در حالی که جویدن خوراکیهای سفت گاهی باعث ساییدگی یا تحریک لثه میشود. محصولات دیگری مانند ProDen PlaqueOff همچنین به صورت بیسکویت و جویدنیهای نرم برای سگهای بزرگ و کوچک عرضه میشوند که همگی مورد تأیید VOHC هستند و در مطالعات، کاهش پلاک تا ۵۰ درصد و کاهش جرم تا ۶۹ درصد نشان دادهاند. Wild Acre Pet Advanced Dental Greens Powder نیز محصولی با ۵ ماده طبیعی شامل جلبک دریایی آمریکای شمالی، زئولیتها و دو نوع پروبیوتیک است که برای سگهای بالای ۱۲ هفته مناسب میباشد.
افزودنیهای آب: راهی آسان برای تازه نگه داشتن نفس
افزودنیهای آب که به سادگی با اضافه کردن چند قطره یا یک قاشق به کاسه آب حیوان عمل میکنند، محبوبیت زیادی در بین صاحبان حیوانات پیدا کردهاند زیرا نیاز به هیچ گونه درگیری و مبارزه با حیوان ندارند. TropiClean Fresh Breath Water Additive که برای تولهسگها و گربهها نیز مناسب است، حاوی آنزیمهای طبیعی بوده و با شکستن پیوندهای باکتریایی، از تشکیل پلاک جلوگیری میکند. Wellnergy Pets Dental Care Water Additive نیز محصول دیگری است که با روغن نعناع و اسپیرمینت فرموله شده و بوی بد دهان را خنثی میکند. برخی افزودنیهای آب مانند محصولات Vetradent موفق به دریافت تأییدیه VOHC شدهاند که اثربخشی آنها را در کاهش پلاک و جرم تضمین میکند. نکته مهم در استفاده از افزودنیهای آب، رعایت دوز صحیح است؛ کمتر از مقدار توصیه شده بی اثر و بیشتر از آن ممکن است باعث شود حیوان به دلیل تغییر طعم آب، از نوشیدن خودداری کند. همچنین باید توجه داشت که آب حاوی افزودنی باید روزانه تعویض شود تا از رشد باکتری در آن جلوگیری گردد. افزودنیهای آب معمولاً برای حیواناتی که مستعد تشکیل جرم سریع هستند، گزینه مناسبی نیستند زیرا قدرت مکانیکی برای حذف جرم از سطح دندان ندارند و بیشتر به عنوان مکمل سایر روشها عمل میکنند. در حیوانات مبتلا به بیماری مزمن کلیه یا دیابت، قبل از استفاده از هر گونه افزودنی آب باید با دامپزشک مشورت کرد.
ژلها و اسپریهای دندانی بدون نیاز به مسواک
ژلهای دندانی که بدون نیاز به مسواک فقط با چند قطره روی دندانها ریخته میشوند، برای حیواناتی که هیچ روش دیگری را نمیپذیرند میتوانند راهگشا باشند. ژل Tropiclean Fresh Breath Oral Care با طعم کره بادام زمینی حاوی عصاره برگ چای سبز است و کافی است روزانه ۲ تا ۳ قطره از ژل را در هر طرف دهان حیوان بریزید تا پلاک کاهش یافته و نفس تازه شود. اسپری Arm & Hammer Fresh Breath نیز حاوی جوش شیرین و آنزیمهایی است که با اسپری مستقیم روی دندانها و لثه، بوی بد را خنثی کرده و پلاک را کاهش میدهد؛ این محصول یک راه حل مقرون به صرفه و سریع برای تازه کردن نفس در شرایط اضطراری مانند دیدار مهمان یا مراجعه به دامپزشک است. ژلها و اسپریها عموماً قدرت حذف جرم از دندان را ندارند و نمیتوانند جایگزین مسواک زدن برای حذف جرم موجود شوند، اما میتوانند از تشکیل پلاک جدید جلوگیری کرده و برای نگهداری پس از جرمگیری حرفهای عالی عمل کنند. برخی از این محصولات از نظر علمی اثربخشی ثابت شدهای ندارند و صرفاً وابسته به بازاریابی هستند؛ بنابراین بهتر است محصولاتی را انتخاب کنید که حاوی آنزیمهای اثبات شده (مانند لاکتوپراکسیداز و گلوکز اکسیداز) یا کلرهگزیدین با غلظت پایین (۰.۱۲ درصد) باشند که قدرت ضدباکتریایی بالایی دارند، هرچند مصرف طولانی کلرهگزیدین ممکن است باعث تغییر رنگ دندان شود.
محصولات تخصصی گربهها: تفاوتها و ملاحظات مهم
گربهها نیازهای دندانی متفاوتی نسبت به سگها دارند و انتخاب محصولات نامناسب میتواند نه تنها بیاثر بلکه خطرناک باشد. گربهها مستعد ابتلا به بیماری به نام «بازجذب دندان» هستند که در آن ریشه دندان توسط سلولهای استئوکلاست از بین میرود و مسواک زدن یا جویدن در این موارد بسیار دردناک است. خمیردندانهای مخصوص گربهها مانند C.E.T. Toothpaste for Cats با طعم ماهی یا مرغ تولید میشوند و حاوی آنزیمهایی هستند که حتی بدون مسواک فعال میشوند. برند Virbac محصول مشابهی برای گربهها دارد که با سیستم آنزیمی خود، باکتریها را از بین میبرد. برای گربههایی که مسواک زدن برایشان ممکن نیست، پودر ProDen PlaqueOff for Cats که تأییدیه VOHC دارد، گزینه مناسبی است؛ مطالعات بالینی روی گربهها کاهش ۳۷ درصدی پلاک، ۶۷ درصدی جرم و ۶۱ درصدی خونریزی لثه را پس از ۳۰ روز استفاده نشان دادهاند. خوراکیهای دندانی مخصوص گربهها نیز وجود دارند اما گربهها برخلاف سگها جویدن طولانی ندارند و ممکن است محصولات دندانی را کامل ببلعند، بنابراین باید محصولات بسیار کوچک و نرم را انتخاب کنید. دستمالهای دندانی Petkin Fresh Mint برای گربهها ایمن و مؤثر هستند و با ترکیبات ساده و ملایم خود، پلاک را بدون تحریک لثه حساس گربه حذف میکنند. اکثر گربههای بالای سه سال درجاتی از بیماری پریودنتال دارند، بنابراین مراجعه منظم سالانه به دامپزشک برای جرمگیری حرفهای (که نیاز به بیهوشی عمومی دارد) برای گربهها بسیار حیاتی است و محصولات خانگی نمیتوانند جایگزین آن شوند.
جمعبندی
در این مقاله به بررسی جامع بهترین لوازم و محصولات مراقبت از دندان و دهان حیوانات خانگی پرداختیم و نشان دادیم که سلامت دندان به عنوان یکی از ارکان اصلی سلامت کلی حیوانات، نیازمند یک رویکرد چندبعدی و منظم است. دندان به عنوان کلمه کلیدی اصلی این مقاله در مقدمه و جمعبندی مورد توجه قرار گرفته است و مشخص شد که روتین ایدهآل مراقبت دندانی ترکیبی از مسواک زدن روزانه با خمیردندانهای آنزیمی مخصوص حیوانات، استفاده از خوراکیها و جویدنیهای دندانی دارای تأییدیه VOHC (که کاهش حداقل ۲۰ درصدی پلاک یا جرم را اثبات کرده باشند)، و در صورت نیاز افزودنیهای آب یا پودرهای جلبکی برای حیوانات مقاوم است. ابزارهای مختلفی از مسواک و انگشتکش گرفته تا دستمالهای دندانی و اسپریها هر کدام مزایا و محدودیتهای خاص خود را دارند و انتخاب ترکیب مناسب بستگی به نژاد، سن، خلق و خو و وضعیت فعلی دهان حیوان دارد. برای حیواناتی که به شدت در برابر مسواک مقاومت میکنند، دستمالهای دندانی (مانند Vetradent با تاییدیه VOHC یا Petkin Fresh Mint) و افزودنیهای آب (مانند TropiClean یا Wellnergy) میتوانند گزینههای خوبی برای شروع باشند اما معمولاً به تنهایی برای کنترل کامل بیماری پریودنتال کافی نیستند. نقش تأییدیه VOHC (شورای بهداشت دهان دامپزشکی) در انتخاب محصولات بسیار حیاتی است. این شورای مستقل که توسط دندانپزشکان دامپزشک تأسیس شده، تنها به محصولاتی نشان تأیید میدهد که در دو سری آزمایش بالینی مستقل، کاهش حداقل ۲۰ درصدی پلاک یا جرم را در مقایسه با گروه کنترل (بدون درمان) اثبات کرده باشند. محصولاتی که این نشان را دارند در دو دسته «کمک به کنترل پلاک» و «کمک به کنترل جرم» طبقهبندی میشوند و صاحبان حیوانات میتوانند با اطمینان از اثربخشی آنها استفاده کنند. برندهایی که محصولات آنها تأییدیه VOHC دریافت کردهاند شامل Greenies، Purina DentaLife، Virbac C.E.T. و VeggieDent، Swedencare ProDen PlaqueOff و Dechra Vetradent میشوند. برای محصولاتی که فاقد این تأییدیه هستند، صاحبان باید با احتیاط بیشتری برخورد کنند و بر اساس ترکیبات علمی اثبات شده (مانند آنزیمها، کلرهگزیدین، جوش شیرین، جلبک دریایی) و مطالعات بالینی منتشر شده قضاوت نمایند، نه صرفاً بر اساس ادعاهای تبلیغاتی.
در پایان، صاحبان حیوانات باید به خاطر داشته باشند که هیچ محصول خانگی نمیتواند به طور کامل جایگزین مراقبتهای حرفهای دامپزشکی شود. انجمن دندانپزشکی دامپزشکی آمریکا توصیه میکند که سگها و گربهها حداقل سالی یک بار توسط دامپزشک معاینه کامل دهان و دندان شوند و در صورت نیاز جرمگیری حرفهای (که با بیهوشی عمومی و ابزارهای اولتراسونیک انجام میشود) را دریافت کنند. شروع مراقبتهای دندانی از سنین پایین (تولهسگی و بچهگربهگی) بسیار آسانتر از تلاش برای تغییر عادات در حیوانات مسن است. همچنین صاحبان باید علائم هشداردهنده بیماری دندانی شامل بوی بد دهان مداوم، لثههای قرمز یا متورم، دندانهای قهوهای یا زرد، ترشح از دهان، مشکل در جویدن، آفتاب دهان، کاهش اشتها، و بیقراری هنگام لمس دهان را جدی بگیرند و در صورت مشاهده این علائم بلافاصله به دامپزشک مراجعه کنند. با ترکیب مسواک زدن منظم، محصولات دندانی معتبر و معاینات حرفهای دورهای، میتوان از سلامت دهان و دندان حیوان خانگی خود محافظت کرد و از بروز بیماریهای پرهزینه و دردناک پیشگیری نمود و لبخندی سالم و نفس خوشبو برای همراه همیشگی خود به ارمغان آورد.



